DERS

HADİS ANLAM VE YORUM

KONU

DECCAL

HAZIRLAYAN

OSMAN SARIKAYA

6-A   218

DERS HOCASI

DR. YASİN PİŞGİN

DECCAL دَجَلَ- يَدْجُلُ- دَجَّال- دّجَّالُون- دَجَاجِِلَةٌ

Sözlükte on özellik için Deccal tabiri kullanılır.

1.                 Yalancı demektir. Çünkü hakkı batıla karıştırmaktadır.

2.                  د ج ل  Kelimesinden gelmektedir. دَجَل  Devenin katranla boyanması demektir. Çünkü Deccal de hakkı gizlemekte ve hakkı düzenbazlıkla örtmektedir.

3.                 Yeryüzünün değişik yerlerini gezen kat eden kimseye de Deccal denir.

4.                 Deccal kök itibariyle örtmek, kapağını kapatmak anlamına gelir. Örtme eyleminin yapıldığı her işe decel denir.

5.                 Her yeri dolaşan kimseye Deccal denir. Mekke ve Medine hariç her yeri dolaşacaktır.

6.                 Şerri ile insanları aldatıp peşinden sürükleyen kimselere Deccal denir.

7.                 Deccal pusuda bekleyen demektir

8.                 Deccal bir şeyi altınla yaldızlayan suyu bol koyan demektir.

9.                 Deccal nesnelerin boyandığı altın suyu demektir.

10.             Deccal kılıcın cevheri demektir.[1]

Bütün bunlardan anlaşılıyor ki Deccal yalancı, hileci, batılı hak gibi gösteren ve hakka örtü çeken, insanları şerriyle aldatan kimsedir.

Deccal; ilahi dinlerde kıyamet alametlerinden sayılan ve insanları doğru yoldan saptırmaya çalışacağı kabul edilen olağan üstü güçlere sahip kişidir. Ahir zamanda ortaya çıkıp, göstereceği harikulade olaylar sayesinde bazı insanları sapkınlığa sürükleyeceğine inanılan kişi diye tarif edilir.[2]

Yahudilikte Deccal

İlk defa milattan önce ikinci yüzyıldan itibaren ‘ son günlerde ‘ Allah’a karşı gelecek güçlü bir varlıktan bahsedilmeye başlanmıştır. Bazı âlimler bu inancın kökünü Babil mitolojisindeki Tiamat’ın tanrı Ea’nın oğlu Marduk tarafından mağlup edilmesi mitine bağlarken bazıları da eski İran inançlarında görülen iyilik kötülük muhalefetinde ki dualizme bağlar.

Yahudi Daniel kitabında Deccal için müşahhas bir örnek verilmekte, küçük boynuz, canavar tabirleriyle simgelenen insanüstü özelliklerle tasvir edilen bu örnekle Yahudililere zülüm ve eziyet eden 4. Antionus Epiphanes kastedilmektedir. Bu kimse zalim bir hükümdar azizlere zulmeden, Allah’ın mabedini tahrip eden bir Deccal tipidir.

Yahudi kutsa metinlerinin dışındaki apokrif metinlerden biri olan Dan kabilesine mensup olan ( Beliar ) de bir Deccaldir. Bu kişi İsrail’in Allah’a ibadetten vazgeçmesine sebep olmuştur.

Yahudiler yine Neron, Kaligula, Pompei vb. zalim idarecileri de Deccal olarak görmektedirler. Deccali kendilerini kurtaracağına inandıkları Mesihin muhalifleri olarak adlandırırlar.

Roma’nın kurucusu olarak görünen Armilus için de Deccal tabiri kullanılmıştır. Efsaneye göre Armilus Roma’da güzel bir kadınının mermerden heykelinin çocuğudur. Bu kimse beş metre boyunda sarı saçlı ayak tabanı yeşil ve iki başlıdır. Kendisinin Tanrı olduğunu ilan edecek Kudus’ü ve Antakya’yı zapt edecek Yahudileri topraklarında çıkaracaktır. Ancak rab Yahve Deccal Armilus ve ordularını Arbel vadisinde yok edecektir. Armilus Davut oğlu Mesihin nefesiyle öldürülecek ve Tanrı’nın krallığı yeryüzünde hâkim olacaktır.

Hristiyanlıkta Deccal

Anti-chirist tabiriyle Mesihin düşmanı olarak Yuhanna’nın mektuplarında yer alır. Yeni ahitte de birçok yerde geçer. Süryani çevrelerde Deccal için DAGGALA tabiri kullanılır. Mesihin ikinci gelişinden önceki muhalifi olan şeytani veya yarı insani bir varlığı ifade etmek üzere bu kelime kullanılır. Pavlus’un Selaniklilere yazdığı mektupta ( 2. mektup ) Deccal fesat adamı helak oğlu şeklinde tabir edilir. Tanrılık iddiasında bulunacağı ve ortaya çıkmasının ahir zaman alâmeti olduğu belirtilir. Yeni Ahit’in vahiy kitabında Deccalin iki canavar şeklinde sembolik portreleri verilir. Bunlardan biri denizden çıkan on boynuzlu yedi başlı başları üzerinde küfür isimleri bulunur. Kendisine hulul etmiş olan şeytandan güç almaktadır. Bir bütün olarak Roma imparatorluğunu temsil eder. Başlardan biri Neron’dur. Mesih yeryüzüne dönünce semavi orduları ile bunları etkisiz hale getirir. Bu anlatımlar Yahudilerin kitabı Daniel’de Deccal hakkında anlatılanlara dayanır.

Yahudi ve Hıristiyanlara zulmedenlere zamanla efsanevi bir hüviyet kazandırıldığı ve böylece menkıbeler oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Sahte Mesih veya Deccal Yahudi kaynaklarından alınan fikirlerle Hıristiyanların geliştirdiği kavramlardır.

Hıristiyan kaynaklarında Deccal hain, çirkin bir dev, kör, tek gözlü, topal bir yaratıktır. Kaşlarının arası çok açık, saçları pis görenler tarafından hemen tanınan bir varlıktır. Orta çağda kilise 666 sayısına 1000 ilave ederek Deccalin çıkış tarihini vermeye başlamışlar daha sonra bu yasaklanmıştır. Doğu Hıristiyanları 666 sayısı ile Hz Peygamberi Deccal ilan ediyorlar.

Fransız ihtilalinden sonra batılılar Hz.Peygamberi, Müslümanları, Türkleri, Oliver Cromwel’i; Napolyon’u, Adolf Hiteler’i vb ileri gelenleri Deccal saymışlardır.

Afrikalı Müslümanlar ise Avrupalı sömürgecileri Deccal olarak görmüşlerdir. Bu inancın Afrikalı Müslümanları ayakta tuttuğu belirtilmektedir.

Çağdaş batılı yazarlar Deccal kavramı ile tarihi şahsiyetleri kastetmiyorlar. Deccal henüz zuhur etmemiştir.

Kur’an-ı Kerimde Deccale işaret ettiği iddia edilen ayetler.

Said Eyyup, Muhammed Avad vb yazarlar açıkça zikredilmese de bazı ayetler Deccale işaret ediyor derler. Çünkü Ebu Hureyre, bazı sahabiler “bazı ayetlerle” güneşin batıdan doğması, Dabbetu’l-arz ve Deccalin kasdedildiğini açıklayan hadisler rivayet etmişlerdir.

يوم يأتي بعض آيات ربك لا ينفع نفسا إيمانها لم تكن آمنت من قبل (الأنعام 158)

Said Eyyûb ve Muhammed Avad, Rabbinin bazı ayetlerinden maksadın Deccal olduğunu söylerler. TDV yayınları arasında olan Kur’an-ı Kerim ve Mealinde ise Rabbinin ayetlerinden kasıt; Duman, dâbbetü’l-arz, Deccal, güneşin batıdan doğması, Ye’cüc ve Me’cüc ve Aden tarafından bir ateşin çıkması olarak belirtilmektedir.

Ebu Hureyre’den rivayet edilen şu hadisi buna delil gösteriyorlar.  “ Üç şey ortaya çıktığında daha önce iman etmemiş ya da imanında bir hayır kazanmamış bir kimseye imanı yarar sağlamaz. Bunlar: Deccal, Dabbetu’l-arz ve güneşin batıdan doğması.[3]

Bu ayet, Deccale işaret ediyor demek isabetli değildir. Çünkü ibn Mesud, Mücahit, Katade ve Taberiye göre kastedilen “güneşin batıdan doğması dolayısıyla evrenin kozmolojik dengesinin bozulmaya başlayacağıdır. Ayetin devamından Rabbin ayetleri zuhur edince iman etmenin sahibine fayda vermeyeceği bildirilmektedir.[4]

لخلق السموات والأرض أكبر من خلق الناس ولكن أكثر الناس لا يعلمون (مؤمن 57)

El-Begavî, burada “İnsanlardan” kastedilenin Deccâl olduğunu söyler. Ona göre burada bütünden teke işaret edilmiştir.[5]

Hadislere göre Deccal’in özellikleri

-       Sol gözü yoktur perişan saçlıdır.

-       Gözü çirkin olan biridir. Gözünün kalın bir perdesi vardır. Gözlerinin arasında kâfir yazılıdır.

-       Sağ gözü yoktur. Tek gözlüdür, teni beyazdır.

-       Kıvırcık saçlı sağ gözü olmayan kısa boylu biridir.

-       Alnı açıktır, burun delikleri geniştir burnunda eğrilik vardır.

-       Gözlerinden biri yeşil bir şişeye benzer

-       İri yapılı bir adamdır. Uzun boylu ve şişmandır.

-       Kısa ve kıvırcık saçlıdır

-       Kuyruğu olmayan katıra benzeyen bir eşeğe binecektir.

Deccal’in ortaya çıkmasından önceki işaretler

Deccal ansızın ve uyarısız olarak ortaya çıkmayacaktır. Onun çıkışı kıyametin yaklaştığını ve dolayısıyla yeryüzünün sonunun geldiğinin habercisidir. Onun ortaya çıkışı büyük bir fitnedir. Onunla beraber pek çok insan helak olacaktır. Onun ortaya çıkmasından önce bazı işaretler olacaktır.

Hadis: Şu on alamet olmadığı sürece kıyamet kopmaz. Güneşin batıdan doğuşu, duman, Deccal, dabbetu’l-arz, ye’cüc ve me’cüc, İsa’nın ortaya çıkması, üç defa ay tutulması, Aden’den ateş çıkması.[6]

Hadis: şüphesiz Deccal’in ortaya çıkışından önce insanlar üç çetin seneye maruz kalacaklardır. Bu senelerde şiddetli susuzluk yaşayacaklardır. İlk sene Allah gökyüzüne ve yeryüzüne emredecek onlarda yağmurun üçte birini ve bitkinin üçte birini hapsedecek. Ardından ikinci sene Allah gökyüzüne ve yeryüzüne emredecek onlarda yine yağmurun üçte birini bitkinin üçte birini hapsedecek. Üçüncü sene Allah gökyüzünü ve yeryüzüne emredecek, gökyüzü yağmurun tamamını hapsedecek yeryüzü bitkinin hepsini hapsedecek. Ne bir koyun ne bir sığır ne de dişi olan başka bir şey kalacaktır. Allah’ın dilediği her şey helak olacaktır. Bunun üzerine sorulur: İnsanları böyle bir zamanda ne yaşatacak? Hz Peygamberde cevaben: Kelime-i Tevhid, tekbir, tesbih ve tahmid. Bunlar insanlar için yemeğin yerini tutacaktır. [7]

Deccal nereden ortaya çıkacaktır.

Doğuda Horasan veya İsfehan’da, Şam’da yahut Şam ile Irak arasındaki bir yerde ortaya çıkacaktır. İbn Hacer el-Askalani hadisleri tevil ederek Deccal’in doğudan bir yerden çıkacağını söyler.

Deccal yeryüzünde ne kadar kalacak.

Deccal yeryüzünde kırk gün kalacaktır. Bir günü bir sene olacak. Bir günü bir ay olacak, bir günü bir hafta olacak. Diğer günleri de sizin günleriniz gibi olacak.

Deccal’in hızı nasıldır.

Rüzgârın alıp götürdüğü yağmur gibidir rüzgar gibi hızlıdır.

Deccal’e yasaklanan yerler

Hadis: Mekke ve Medine’ye ayak basamayacak

Hadis: Mekke, Medine, Kudüs ve Tur dağına Deccal giremeyecek.

Deccal insanları neye davet edecek.

-                     Ben Allah’ın elçisiyim, benden sonra peygamber gelmeyecek.

-                     Ben Rabbinizim

-                     Olağan üstü mucizeye benzer olaylar gösterecek.

-                     Ölüleri diriltmek

-                     Gökyüzüne emredecek, o da yağmur yağdıracak

-                     Yeryüzüne emredecek ve oda bitki verecek

-                     Harabe yerlere emredecek oralarda hazinelerini çıkaracak

-                     Deccal’le birlikte cennet ve cehennem de vardır.

Deccal kimlere zarar verir. Muminlere müjde!

“Hadis: Allaha yemin olsun ki Deccal hiçbir müslümana zarar veremeyecektir. Onun gözlerinin arasında kâfir yazılıdır.”[8]

Hiçbir müslümana zarar vermemekten kasıt; gerçek müslümanı Deccal oyuna getiremez. Böyle olmayanı büyüler, o kimse de Deccalin peşinden gider.[9]

Deccale kimler uyar?

Hadis: İsfahan Yahudilerden yetmiş bin tanesi Deccalin peşinden gidecektir.[10]

Gerçek Deccalden önce yalancı Deccalin çıkması.

“Hadis: otuz kadar Deccal çıkmadıkça kıyamet kopmaz.  Bunlardan her biri Allah’ın elçisi olduğunu iddia eder.[11]

- Sapık mezhep kurucuları ve batılıların etkisiyle ortaya çıkan dini cereyanların liderleri de (Kadıyanilik, Bahailik) Deccal olarak zikredilir.[12]

Deccali kim ve nerede öldürecek?

Mesih İsa Şam’da Deccali öldürecek. Hadiste şöyle geçer: “Deccal İsa (as)’ı görünce tıpkı tuzun suda eridiği gibi erir. İsa Deccali ve ona uyan herkesi öldürür.

Şam’da Akabetü Efik denen yerde İsa Deccali öldürür. Bazı rivayetlerde İsa’nın Deccali Kudüs’te öldüreceği zikredilir. Başka bir rivayete göre Hz. İsa tarafından Filistin’in Lud denilen yerinde öldürülecektir.[13]

Akaid ve kelam âlimlerinin Deccal hakkındaki görüşleri

Ebu Hanife, Ahmed b. Hanbel, Maturidi ve Eşari başta olmak üzere selefiyye, maturidiyye, eşariyye, şia ve mutezili alimlerin çoğu ahir zamanda, beşer üstü bir Deccalin çıkacağı ve Hz İsa tarafından öldürüleceği görüşünde birleşmişlerdir.   

Hanefilerin erken devir âlimleri, cehmiye ve bazı mutezili kelamcıları ile Abdulkerim el-Hatip, Abdullah es-Semmam, Mustafa es-Sadavi gibi çağdaş araştırmacılar Deccal inancını bütünüyle reddeder. Deccal inancının Yahudi ve Hristiyanlar’dan geldiğini söyler.

Deccale karşi silah var mıdır? Ne yapılması gerekir?

Hadis: Sizden her kim onunla karşılaşırsa yüzüne tükürsün ve Kehf süresinin baş taraflarını veya sonunu okusun.[14]

- Hz Peygamber her namazının sonunda “ Ey Allahım! Deccalin fitnesinden sana sığınırım” diye dua ederdi.

Kehf süresi ile Deccal arasında nasıl bir bağlantı var?

Kurtubi ve Nevevi şöyle der: Bu surede bir kısım acaib meseleler vardır. Bu süreyi anlayarak, düşünerek ve kavrayarak okuyanlar Deccale karşı uyanık olur. Fitnesine düşmekten kendilerini korurlar. Ahir zaman Deccali genelde gençleri aldatmaya çalışacak. Silah olarak da dünyanın süsü olan para, kadın ve makamı kullanacak. Dini için bunları tepen, Allah’ın rızasını üstün tutan, gerektiğinde mağaraya sığınıp dünya sefahatinden kaçabilen gençler kendilerini bu fitneden koruyacaklardır.[15]

Deccal ismi Kur’an’da neden açıkca zikredilmemiş?

İbn Kesir şöyle diyor: bunun sebebi Deccal’in alçak bir seviyede olmasıdır. Çünkü o, ilahlık iddia edecektir. Onun, Allah katında ki yeri zikredilemeyecek kadar düşüktür.[16]

Deccal’den maksat nedir? Neyi anlamalıyız?

Taftazani: Deccal şer ve bozgunculuğu temsil eden bir kavram olup ahir zamanda şerrin yaygın bir şekilde ortaya çıkacağını ifade eder.[17]

Muhammed Abduh: Deccal İslam dininin ortadan kaldırmaya çalıştığı bütün hurafe yalancılık ve kötülüklerin sembolüdür.[18]

Reşit Rıza: Deccal’den maksat maddi şehvetlerin galip geleceği, şerrin ve inkârcılığın yaygınlaşacağıdır. Bunu da Yahudiler gerçekleştirecektir.[19]

Muhammed el-Behi: Deccal komunizm ve materyalizmdir.

Muhammed Esed: Deccal Avrupa medeniyetidir.

Said Eyyub: Deccal siyonizmdir.[20]

Kamil Miras: Deccal tek bir kişi olmayıp, küfrün sembolüdür ve küfrü yayan herkes Deccaldir. [21]

Muhammed Selame Cebr: Deccal: Şeytandır.[22]

Ömer Rıza Doğrul: Deccal Hristiyanlık akidelerinin yayılmasıdır.[23]

İbn Hacer Ali el-Kari: Ahir zamandakinden önce bir çok Deccal çıkacaktır. Hz Ali’nin Abdullah b. Kurre’yi Deccal olarak nitelendirmesini buna delil gösterirler. Firavun ve Nemrut gibi aşırı inkârcıları da Deccal kabul ederler. Hz Peygamber döneminde yaşayan İbn Sayyad da Deccal değil sayıları otuz olan yalancı Deccallerden biridir derler.[24]

Said Nursî: Hadislerde âhir zamanda çıkacak bu şahıslar öyle tasvir edilmiştir ki, hadislerin te’vilsiz, zâhiri manalarını aynen kabul etmek zordur. Çünkü belirtilen evsafta normal insan bulmak mümkün değildir. Bedîüzzaman, bu durumdan hareketle bu âhir zaman eşhâsının, o büyük işleri çevirecek cemaatlerin lideri olacaklarını, cemaat kuvvetiyle yapılacak icraatların, hadislerde, onların temsilcisi durumunda olan “Deccal” ve “Mehdi”ye nispet edilerek beyân edildiğini belirtir. Bedîüzzaman’a has bu yorumda, fert olarak Deccal’i veya Mehdi’yi inkâr mevzu bahis değildir. Onlara izafe edilen icraatın onları bayraklaştırmış cemaatler, komiteler tarafından gerçekleştirileceği söylenmiş olmaktadır.[25]

“Hem âlem-i insaniyette inkâr-ı Ulûhiyet niyetiyle medeniyet ve beşeriyyeyi zir ü zeber eden Deccal komitesini, Hz. İsa (a.s)’ın din-i hakikisini İslamiyet’in hakikatiyle birleştirmeye çalışan hamiyetkâr ve fedakâr bir İsevî cemaati namı altında ve ‘Müslüman İsevîleri’ unvanına layık bir cemiyet, o Deccal komitesini, Hz. İsa’nın riyaseti altında öldürecek ve dağıtacak; beşeri inkar-ı Ulûhiyetten kurtaracak.”[26]

Her devirde ve İslam âleminin her köşesinde şerir insanlara Deccal, dine kapsamlı bir şekilde hizmet edenlere de bir nevi Mehdi nazarıyla bakılması din açısından mahzurlu olmamalıdır. Bu konudaki hadislerin müphem ve teşbihli olarak gelmiş olması da esâsen meselenin böyle anlaşılmasına imkân vermek içindir. Mezkûr ibhâm rivayetlerin zayıflığından değil, lisân-ı nübüvvetin icâzındandır.[27]

Sonuç olarak, Kur’ân-ı Kerim’de Deccal ile ilgili hiçbir sarih ifade bulunmadığı açıktır. Hadislerde çıkan hüküm ile Deccal’in yeryüzünde inkârcılığı yaymaya çalışan, mukaddes değerleri yoksayan ve şer faaliyetlerini destekleyen bir cereyan niteliği taşıdığıdır. Bu cereyanın muhtelif asırlarda temsilcileri olmuş, bundan sonra da olacaktır. Buna göre, Deccal harika bie varlık, belli bir şahsiyet ve tek bir insan olmaktan çok, her dönemde şerri temsil eden bir tiptir. Maddi bir Deccal’in varlığını benimsemeyenlere küfür veya dalalet isnat etmek de doğru değildir.[28]

Böylece Deccal’in ortaya çıkmasına inanmak haktır ve bu durum kıyametin alametlerindendir.[29]